|
1
પાકવાનો સમય Maturity Time
આ જાત ૧૦૫ થી ૧૧૦ દિવસમાં પાકીને તૈયાર થઈ જાય છે.
2
છોડનો વિકાસ અને ડાળીઓ Plant Growth & Branching
આ છોડમાં છેક નીચેથી જ ડાળીઓ ફૂટે છે.
ફાયદો: વધારે ડાળીઓ હોવાથી છોડનો ઘેરાવો મોટો થાય છે, જે વધુ ઉત્પાદન માટે ખૂબ જરૂરી છે.
3
શિંગોની ખાસિયત અને ઉત્પાદન Pod Characteristics & Yield
બધી ડાળીઓ પર શિંગો એકદમ નજીક-નજીક (ચસોચસ) જોડાયેલી હોય છે. આ જાત વધુ ઉત્પાદન આપવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
ફાયદો: શિંગોની સંખ્યા વધુ હોવાથી ઉતારો સારો આવે છે.
4
દાણાની ગુણવત્તા Grain Quality
રાયડાનો દાણો કદમાં મોટો હોય છે.
ખાસિયત: દાણામાં તેલનું પ્રમાણ (Oil Content) વધારે હોય છે, જેનાથી બજારમાં ભાવ સારા મળી શકે છે.
1
જમીનની તૈયારી Land Preparation
- ચોમાસુ પાક લીધા પછી હળ અથવા કરબથી એક-બે વાર ખેડ કરી ઢેફાં ભાંગી જમીનને સમતળ બનાવવી.
- રાયડાનું બીજ નાનું હોવાથી જમીન એકદમ પોચી અને ભરભરી હોવી ખૂબ જરૂરી છે.
2
જમીન અને આબોહવા Soil & Climatic Requirements
- જમીન: રાયડાના પાકને ગોરાડુ, બેસર કે મધ્યમ કાળી જમીન વધુ માફક આવે છે. પૂરતા સેન્દ્રિય તત્વોવાળી જમીન શ્રેષ્ઠ છે.
- આબોહવા: આ શિયાળુ (Rabi) પાક છે, તેથી તેને ઠંડું અને સૂકું વાતાવરણ વધુ અનુકૂળ આવે છે. વાદળછાયું વાતાવરણ મોલો-મશીનો ઉપદ્રવ વધારે છે.
3
બીજ માવજત Seed Treatment
- જમીનજન્ય રોગો અટકાવવા માટે ૧ કિલો બીજદીઠ ૩ ગ્રામ મેન્કોઝેબ અથવા થાયરમ દવાનો પટ આપવો.
- વાવવામાં સરળતા રહે અને બીજ સરખા અંતરે પડે તે માટે બીજમાં રેતી કે બારીક માટી ભેળવી શકાય.
4
વાવેતર સમય Sowing Time
- શિયાળુ (Rabi): રાયડાનું વાવેતર સામાન્ય રીતે ૧૫ ઓક્ટોબર થી ૧૫ નવેમ્બરની વચ્ચે (ઠંડીની શરૂઆત થાય ત્યારે) કરવું શ્રેષ્ઠ છે.
- જો વાવેતર મોડું થાય તો ઉત્પાદન ઘટે છે અને મોલો-મશીનો ઉપદ્રવ વધે છે.
5
બીજદર અને વાવેતર અંતર Seed Rate & Spacing
- બીજદર: વાવણી માટે હેક્ટરે ૩.૫ થી ૪ કિલોગ્રામ પ્રમાણિત બિયારણનો ઉપયોગ કરવો.
- અંતર: બે હાર વચ્ચે ૪૫ સે.મી. અને બે છોડ વચ્ચે ૧૦ થી ૧૫ સે.મી. નું અંતર રાખવું.
6
ખાતર વ્યવસ્થાપન Fertilizer Management
- પાયાનું ખાતર: હેક્ટરે ૫૦ કિ.ગ્રા. નાઇટ્રોજન અને ૫૦ કિ.ગ્રા. ફોસ્ફરસ આપવું. તેલીબિયાં પાક હોવાથી ૨૦-૪૦ કિ.ગ્રા. સલ્ફર (ગંધક) આપવાથી તેલના ટકામાં વધારો થાય છે.
- પૂર્તિ ખાતર: વાવણીના ૩૦ થી ૩૫ દિવસ પછી બાકીનો ૫૦ કિ.ગ્રા. નાઇટ્રોજન પૂર્તિ ખાતર તરીકે આપવો.
7
પિયત વ્યવસ્થાપન Irrigation Schedule
- વાવણી પૂરતા ભેજમાં કરવી, જો ભેજ ઓછો હોય તો વાવણી પછી તરત હળવું પિયત આપવું.
- નાજુક અવસ્થાઓ: ડાળીઓ ફૂટતી વખતે (૩૦-૩૫ દિવસ), ફૂલ બેસવાની શરૂઆતે (૫૦-૫૫ દિવસ) અને શિંગોમાં દાણા ભરાતી વખતે (૭૦-૭૫ દિવસ) ભેજની ખેંચ ન પડવા દેવી. સામાન્ય રીતે ૪ થી ૫ પિયતની જરૂર રહે છે.
8
નિંદામણ વ્યવસ્થાપન Weed Management
- પાકને શરૂઆતના ૪૦ દિવસ સુધી નિંદામણ મુક્ત રાખવો. વાવણીના ૧૫ થી ૨૦ દિવસે પારવણી કરી બે છોડ વચ્ચે યોગ્ય અંતર જાળવવું.
- જરૂર મુજબ ૧ થી ૨ આંતરખેડ કરવી. રાસાયણિક નિયંત્રણ માટે વાવણી બાદ તરત પેન્ડીમીથેલીન (૧ કિ.ગ્રા. સક્રિય તત્વ/હેક્ટર) ૫૦૦ લિટર પાણીમાં છાંટવી.
9
જીવાત નિયંત્રણ Pest Management
- મોલો-મશી (Aphids): આ રાયડાની સૌથી મોટી જીવાત છે. તેના નિયંત્રણ માટે ડાયમીથોએટ ૩૦ ઈ.સી. (૧૦ મિ.લી./૧૦ લિટર પાણી) અથવા ઈમિડાક્લોપ્રીડ (૫ મિ.લી./૧૦ લિટર પાણી) છાંટવી.
- રંગીન ચૂસિયાં (Painted Bug): ઉપદ્રવ જણાય તો ક્વિનાલફોસ ૨૫ ઈ.સી. નો છંટકાવ કરવો.
10
રોગ નિયંત્રણ Disease Management
- ધોળો ગેરુ (White Rust) અને પાનનો સુકારો: આ રોગના નિયંત્રણ માટે મેન્કોઝેબ ૭૫ ડબલ્યુ.પી. (૨૬ ગ્રામ/૧૦ લિટર પાણી) નો છંટકાવ ૧૦-૧૫ દિવસના અંતરે કરવો.
- ભૂકી છારો (Powdery Mildew): રોગ જણાય તો હેક્ઝાકોનાઝોલ ૫ ઈ.સી. (૧૦ મિ.લી.) અથવા દ્રાવ્ય ગંધક (૩૦ ગ્રામ) ૧૦ લિટર પાણીમાં ભેળવી છાંટવી.
11
કાપણી અને વીણી Harvesting & Threshing
- છોડના પાન પીળા પડી સુકાવા લાગે અને ૭૦ થી ૮૦% શિંગો પીળા-ભૂખરા રંગની થાય ત્યારે કાપણી કરવી.
- વધુ પડતો પાક ખેતરમાં સુકાવા દેવાથી શિંગો ફાટી જવાની અને દાણા ખરી પડવાની શક્યતા રહે છે, તેથી સવારના સમયે કાપણી કરવી.
12
કાપણી પછીનું વ્યવસ્થાપન Post Harvest
- કાપેલા છોડને ખળામાં પૂળા બાંધીને ૪ થી ૫ દિવસ સૂર્યપ્રકાશમાં સારી રીતે સૂકવવા.
- બરાબર સુકાઈ જાય એટલે થ્રેશરની મદદથી અથવા લાકડીથી હળવેથી ફટકારીને રાયડો અલગ કરવો. દાણામાં ૮% જેટલો ભેજ રહે ત્યારે તેને સાફ કરી સંગ્રહ કરવો.
ઇન્દ્ર સીડ્સ પ્રા. લિ.
સરનામું:
૩૦૯, સર્કલ-પી, પ્રહલાદનગર પિક-અપ સ્ટેન્ડ, એસ.જી. હાઇવે, સેટેલાઇટ, અમદાવાદ - ૩૮૦૦૧૫. (ગુજરાત)
મોબાઈલ:
૯૦૯૯૦૯૯૧૨૧
ઇમેઇલ:
જીએસટી નંબર:
24AACCI2775D1ZU
સેમ્પલ મેળવવા માટે અરજી કરો




